Dowladda Sacuudi Carabiya ayaa aaminsan in Imaaraadka Carabta uu door muhiim ah ku lahaa fududeynta aqoonsigii ay Israel siisay Somaliland, iyadoo saraakiil Sacuudi ah ay sidoo kale u arkaan in heshiiskaasi uu xiriir la yeelan karo danaha amni ee Israel ee magaalada istiraatiijiga ah ee Berbera.
Arrintan ayaa lagu xusay warbixin uu soo saaray Golaha Yurub ee Xiriirka Dibadda (ECFR), taas oo si gaar ah u eegaysa saameynta sii kordheysa ee Imaaraadka Carabta iyo tartanka siyaasadeed ee kala dhexeeya Sacuudi Carabiya.
Warbixinta waxaa qoray khabiirka arrimaha Khaliijka Cinzia Bianco, waxaana ECFR ay sheegtay in xogta ku saabsan aragtida saraakiisha Sacuudiga ay ka timid wareysiyo lala yeeshay saraakiil Sacuudi ah.
ECFR waxay xustay in saraakiil Sacuudi ah ay aaminsan yihiin in Abu Dhabi uu fududeeyay xiriirka u dhexeeya Israel iyo Somaliland, iyadoo Berbera ay noqon karto meel muhiim u ah danaha amni iyo sirdoon ee Israel ee gobolka Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed.
26-kii December 2025, Israel waxay noqotay dalkii ugu horreeyay ee si rasmi ah u aqoonsada Somaliland inay tahay dal madax-bannaan.
Ra’iisul Wasaaraha Israel Benjamin Netanyahu ayaa ku dhawaaqay aqoonsiga, iyadoo Israel iyo Somaliland ay saxiixeen bayaan ku saabsan aqoonsiga labada dhinac. Somaliland waxay sidoo kale muujisay rabitaankeeda ah inay ku biirto heshiisyada Abraham Accords.
Aqoonsigaasi wuxuu dhaliyay falcelin xooggan oo ka timid Soomaaliya iyo dalal kale oo gobolka ah. Dowladda Soomaaliya waxay tallaabada Israel ku tilmaantay xadgudub ka dhan ah madaxbannaanida iyo midnimada dhuleed ee Soomaaliya, halka Midowga Afrika uu sidoo kale diiday aqoonsiga Somaliland.
Berbera waxay ku taallaa meel istiraatiiji ah oo ku dhow Gacanka Cadmeed iyo marinka Bab al-Mandab, kaas oo isku xira Badda Cas iyo Badweynta Hindiya.
Meesha ay ku taallo ayaa ka dhigaysa dekedda Berbera mid muhiim u ah ganacsiga caalamiga ah iyo qorshayaasha amni ee dalalka daneeya Badda Cas.
Reuters ayaa hore u tilmaantay muhiimadda istiraatiijiga ah ee Berbera, iyadoo xustay in dekeddu ay ku dhowdahay mid ka mid ah marinnada badeed ee ugu mashquulka badan dunida. Reuters waxay sidoo kale sheegtay in Imaaraadku uu door weyn ku leeyahay Berbera, iyadoo shirkadda DP World ay maamusho dekedda iyo kaabayaasha la xiriira.
ECFR-na waxay sheegtay in Imaaraadku muddo dheer ku lahaa Somaliland saameyn dhaqaale iyo mid amni, gaar ahaan horumarinta dekedda iyo garoonka Berbera.
ECFR waxay sheegtay in saraakiil Sacuudi ah ay aaminsan yihiin in xiriirka Israel iyo Somaliland uu ku xirnaa danaha amni ee Israel, oo ay ku jirto suurtagalnimada joogitaan ciidan ama xarumo xog-ururin oo Berbera ah.
Laakiin ECFR ma aysan soo bandhigin heshiis rasmi ah ama dukumenti madax-bannaan oo caddeynaya in Israel ay Somaliland ku aqoonsatay beddelka marin amni oo Berbera ah.
Sidaa darteed, sheegashada ah in “aqoonsiga lagu beddelay marin amni” waa in loo soo bandhigaa sida xog ama qiimeyn laga soo xigtay saraakiil Sacuudi ah, mana aha heshiis rasmi ah oo si madax-bannaan loo xaqiijiyay.
ECFR waxay sidoo kale xustay in aqoonsiga Israel ee Somaliland si weyn loogu tuhunsan yahay inuu xiriir la leeyahay qorshe ku saabsan joogitaan Israel ah ama xarumo xog-ururin oo lagula socdo dhaqdhaqaaqyada Xuutiyiinta ee Yemen.
Warbixin kale oo ECFR ah ayaa sheegtay in Israel iyo Somaliland ay galeen heshiisyo amni oo ku saabsan tababar iyo iskaashi dhinaca sirdoonka ah, iyadoo ay jirto suurtagalnimada joogitaan ciidan oo kooban oo Israel ah oo ka dhaca saldhig Imaaraadku ku leeyahay Berbera.
Shirkadda DP World ee laga leeyahay Dubai ayaa qayb weyn ka qaadatay horumarinta dekedda Berbera, taasoo Abu Dhabi siisay saldhig dhaqaale iyo istiraatiiji ah oo muhiim ah oo ku yaalla Gacanka Cadmeed.
ECFR waxay Berbera ku tilmaantay qayb ka mid ah shabakad ballaaran oo Imaaraadku ku dhisay dekedo, ganacsi iyo iskaashi amni oo ku kala baahsan Badda Cas iyo Geeska Afrika.
Arrintan waxay kusoo beegmeysa xilli uu sii xoogeysanayo tartanka siyaasadeed iyo istiraatiijiyadeed ee u dhexeeya Riyadh iyo Abu Dhabi.
Labada dal waxay muddo dheer ahaayeen xulafo muhiim ah oo Khaliijka ah, laakiin waxay ku kala aragti duwan yihiin dhowr arrimood oo gobolka ah, gaar ahaan Yemen, Badda Cas, Geeska Afrika iyo qaabka loo ballaarinayo saameyntooda dibadda.
ECFR waxay sheegtay in khilaafaadka Riyadh iyo Abu Dhabi ay hadda si toos ah u saameynayaan siyaasadaha labada dal ee Badda Cas iyo Geeska Afrika.
Imaaraadku wuxuu dhisay shabakad xiriirro dhaqaale, dekedo iyo iskaashi amni ah oo ka kala socda dalal badan oo gobolka ah, halka Sacuudigu uu isku dayayo inuu xoojiyo saameyntiisa siyaasadeed iyo amni ee isla goobahaas.
Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay si cad uga hortimid aqoonsiga Israel ee Somaliland, iyadoo ku adkeysatay in Somaliland ay qayb ka tahay dhulka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.
Mogadishu waxay sidoo kale walaac gaar ah ka muujisay doorka Imaaraadka ee Berbera iyo xiriirka sii xoogeysanaya ee u dhexeeya Somaliland, Israel iyo Imaaraadka.
Haddii joogitaan amni ama sirdoon oo Israel ah uu si dhab ah uga hirgalo Berbera, waxay kordhin kartaa muhiimadda istiraatiijiyadeed ee Somaliland iyo Gacanka Cadmeed.
Israel waxay si gaar ah u danayn kartaa dhaqdhaqaaqyada Xuutiyiinta ee Yemen iyo amniga maraakiibta ganacsi ee mara Badda Cas.
Dhanka kale, joogitaan noocaas ah wuxuu Soomaaliya gelin karaa cadaadis cusub oo diblomaasiyadeed iyo amni, maadaama Muqdisho ay si adag uga soo horjeeddo wax kasta oo Somaliland ula dhaqmaya sidii dal madax-bannaan.
