Masar ayaa diyaar u ah inay la shaqeyso xulafadeeda Afrika si ay uga caawiso Itoobiya inay hesho marin ay ku gaarto Badda Cas, haddii Addis Ababa ay muujiso dabacsanaan ku aaddan khilaafka biyaha, sida ay ilo ku sugan Qaahira oo xog ogaal u ah wada-tashiyada gaarka ah u sheegeen wargeyska The National.
Soo jeedintan ayaa toddobaadkii hore loo gudbiyay Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed, sida ay ilo-wareedyadu sheegeen. Sidoo kale waxaa loo diray Washington, halkaas oo Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump uu ku dhawaaqay inuu dhexdhexaadin ka dhex samaynayo khilaafka tobanka sano jirsaday ee ku saabsan saamiga biyaha Niilka ee Masar, kaddib markii Itoobiya ay dhistay biyo-xireen ku yaalla laanta ugu weyn webiga – Niilka Buluugga ah.
Soo jeedinta Masar waxa ku jira digniin aan si toos ah loo sheegin oo ah in Qaahira ay adeegsan doonto saameynteeda siyaasadeed iyo milatari ee ay ku leedahay Suudaan, Soomaaliya iyo Jabuuti, iyo sidoo kale joogitaankeeda ciidan badeed ee xooggan ee koonfurta Badda Cas, si ay uga hor istaagto Addis Ababa inay hesho dekedo ku yaalla dalalkaas haddii ay diido dalabka.
Madaxweyne Abdel Fattah El Sisi ayaa soo dhaweeyay dalabka Trump ee dhexdhexaadinta khilaafka biyaha ee Masar iyo Itoobiya.
Ilo rasmi ah kama aysan hadlin Addis Ababa ama Qaahira arrintaas, balse Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed ayaa shir jaraa’id oo uu la yeeshay Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan intii uu booqashada ku joogay Addis Ababa ku muujiyay baahida daran ee dalkiisu u qabo marin uu ku gaaro Badda Cas.
“Joogtaynta kobocayaga lama xaqiijin karo haddii qaran ka badan 130 milyan oo qof laga hor istaago marin badeed oo uu noqdo maxbuus juqraafiyeed,” ayuu yiri.
Soo jeedinta Masar waxay timid xilli Ankara iyo Qaahira ay si degdeg ah u xoojinayaan xiriirkooda, iskaashi saameyn ku yeeshay Suudaan, halkaas oo ay ku taageeraan Ciidanka Suudaan dagaalka ay kula jiraan RSF. Labada dal sidoo kale waxay xiriir dhow la leeyihiin Soomaaliya, oo muran kala dhexeeyo Itoobiya.
Masar, oo leh in ka badan 108 milyan oo qof isla markaana ka mid ah dalalka ugu qalalan dunida, waxay u aragtaa Biyo-xireenka Weyn ee Itoobiya (GERD) khatar jiritaan oo ku wajahan mustaqbalkeeda. Sanado badan ayay isku dayaysay inay Itoobiya ku qanciso heshiis sharciyeysan oo ku saabsan qaabka loo maamulayo biyo-xireenka si loo hubiyo qaybin caddaalad ah xilliyada abaarta daba dheeraata.
