Magaalada Muqdisho waxaa maanta lagu wadaa in munaasabad rasmi ah oo ka dhacda xarunta dhexe ee Xisbiga Cadaaladda iyo Dib-u-dhiska (JSP) lagu guddoonsiiyo Cali Cabdullaahi Xuseen Guudlaawe kaarka musharraxnimada Hoggaamiyaha Maamulka Hirshabeelle, iyadoo munaasabadda ay kusoo beegantay xilli ay sii xoogeysanayaan doodaha siyaasadeed ee la xiriira maamulka Hirshabeelle iyo matalaadda beelaha gobolka Hiiraan.
Sida lagu sheegay xogta la faafiyay, xubnaha Guddiga Fulinta ee JSP ayaa galabta loo yeeray xarunta dhexe ee xisbiga, halkaas oo lagu qabanayo xafladda lagu guddoonsiinayo Guudlaawe kaarka musharraxnimada.
Munaasabaddan ayaa yeelanaysa muhiimad siyaasadeed, maadaama Cali Guudlaawe uu yahay hoggaamiyaha hadda ee Hirshabeelle, halka doorashada iyo mustaqbalka maamulkaasi ay kamid yihiin arrimaha ugu badan ee doodda siyaasadeed ee ka taagan gobollada Hiiraan iyo Shabeellaha Dhexe.
Xildhibaan Cabdullaahi Sanbaloolshe ayaa hadallo adag ka sheegay xaaladda siyaasadeed ee Hirshabeelle, gaar ahaan xiriirka dowladda federaalka, maamulka Hirshabeelle iyo bulshada ku nool gobolka Hiiraan.
Sanbaloolshe ayaa sheegay in haddii bulshada Xawaadle la iska indho tiro ay taasi la macno noqon karto in gobolka Hiiraan la iska indho tiray, isagoo ku hanjabay in haddii Hiiraan la diido ay dhinaca kale diidmo kala kulmi doonaan deegaanada Shabeellaha Dhexe.
“Haddii Xawaadle la inkiro waxay ka dhigan tahay Hiiraan oo la inkiray, annaguna Shabeellaha Dhexe ayaan inkireynaa. Balcad iyo Jowhar ha ku filnaadaan Xasan Sheekh iyo Guudlaawe,” ayaa laga soo xigtay Sanbaloolshe.
Hadalkan ayaa muujinaya sida uu khilaafka siyaasadeed uga gudbi karo heerka shaqsiyaadka iyo madaxda, una saameyn karo xiriirka iyo wada shaqeynta bulshada ku nool labada gobol ee Hirshabeelle.
Sanbaloolshe ayaa sidoo kale sheegay in bulshada Xawaadle ay dareemayaan in dowladda federaalka ay awoodaha ugu waaweyn ee dalka ku urursatay gacmo kooban.
“War horta annaga Xawaadle haddaan nahay dhibka kaliya yaa noo qoray? Xasan Sheekh iyo ciidisu waxay haystaan Madaxweynaha dalka, Guddoomiyaha Gobolka Banaadir, Taliyaha Xoogga iyo dhammaan ilaha dhaqaalaha dalka,” ayuu yiri.
Hadalladan ayaa kusoo beegmaya xilli siyaasiyiinta qaar ay si joogto ah uga hadlaan qaabka loo qeybsado awoodda siyaasadeed, xilalka dowladda iyo saameynta ay beelaha kala duwan ku leeyihiin hay’adaha dowladda.
Si kastaba ha ahaatee, sheegashada ah in awoodaha iyo ilaha dhaqaalaha dalka ay si gaar ah ugu urursan yihiin dhinac ama beel gaar ah waa aragti siyaasadeed oo uu sheegay Sanbaloolshe, mana aha xog madax-bannaan oo xaqiijinaysa eedeyntaasi.
Xildhibaanka ayaa hadalkiisa sii adkeeyay isagoo Xasan Sheekh Maxamuud ku eedeeyay inuusan tixgelin ku filan siin doonista bulshada iyo arrimaha la xiriira wadajirka siyaasadeed.
Sanbaloolshe ayaa sidoo kale Xasan Sheekh ku tilmaamay qof aan ka baqayn Alle iyo shacabka Soomaaliyeed, isla markaana ku eedeeyay inuu Cali Guudlaawe ku doortay arrimo qabiil.
Eedeymahan ayaa ah hadallo siyaasadeed oo ka yimid Sanbaloolshe, waxaana muhiim ah in dhinacyada kale ee lagu eedeeyay ay helaan fursad ay kaga jawaabaan.
Munaasabadda maanta lagu guddoonsiinayo Cali Guudlaawe kaarka musharraxnimada JSP ayaa xambaarsan muhiimad siyaasadeed, gaar ahaan iyadoo xisbiga JSP uu yahay xisbiga uu hoggaamiyo Xasan Sheekh Maxamuud.
Guddoonsiinta kaarka musharraxnimada waxay noqon kartaa tallaabo muujinaysa taageerada siyaasadeed ee Guudlaawe ka helayo xisbiga, iyadoo sidoo kale sii xoojin karta doorkiisa siyaasadeed ee Hirshabeelle.
Laakiin dhinaca kale, tallaabadan ayaa laga yaabaa inay sii huriso doodda ka taagan cidda ay tahay in ay hoggaamiso Hirshabeelle iyo sida loo maareynayo rabitaanka siyaasadeed ee bulshada ku nool Hiiraan iyo Shabeellaha Dhexe.
Hirshabeelle waxay ka kooban tahay labada gobol ee Hiiraan iyo Shabeellaha Dhexe, waxaana muddooyinkii lasoo dhaafay jiray doodo iyo cabashooyin la xiriira awood-qeybsiga, maamulka iyo matalaadda siyaasadeed.
Khilaafka siyaasadeed ee hadda taagan ayaa muujinaya in arrimaha doorashada iyo hoggaanka Hirshabeelle aysan ku koobnayn oo keliya tartan u dhexeeya siyaasiyiin, balse ay taabanayaan dareenka bulshada iyo xiriirka labada gobol.
Haddii hadallada siyaasadeed ee kulul ay sii bataan, waxaa laga cabsi qabaa inay sii adkeeyaan wada shaqeynta siyaasadeed ee Hiiraan iyo Shabeellaha Dhexe, gaar ahaan xilli dalka uu ku jiro diyaar-garow siyaasadeed iyo doorashooyin.
Khilaaf kasta oo siyaasadeed oo ka dhex dhaca madaxda iyo bulshada Hirshabeelle wuxuu u baahan yahay in lagu xalliyo wadahadal iyo is-afgarad, iyadoo laga fogaanayo hadallo sii kala fogeyn kara bulshada.
