Xiriirka u dhexeeya Somaliland iyo Israel ayaa sanadkan noqday mid ka mid ah arrimaha ugu waaweyn ee siyaasadda Geeska Afrika, kaddib markii Israel ay Somaliland si rasmi ah u aqoonsatay, iyadoo labada dhinac ay bilaabeen inay xiriirkooda u gudbiyaan dhinacyada amniga, dhaqaalaha iyo iskaashiga istiraatiijiga ah.
Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), ayaa 19-kii Sebtembar 2026 magaalada Washington kula kulmay Senator-ka Mareykanka ee gobolka Texas, Ted Cruz, iyadoo sida ay sheegtay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Somaliland kulanka diiradda lagu saaray aqoonsiga Somaliland, amniga, iskaashiga dhaqaalaha iyo xaaladda istiraatiijiga ah ee Geeska Afrika, Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed.
Kulanka ayaa kusoo beegmaya xilli Cirro uu booqasho iyo kulamo siyaasadeed ka wado Mareykanka, iyadoo Somaliland ay Washington ka raadineyso xiriir iyo taageero siyaasadeed oo dheeraad ah.
Senator Ted Cruz ayaa muddo dheer taageerayay in Mareykanku xiriir dhow la yeesho Somaliland, wuxuuna hore ugu baaqay maamulka Mareykanka inuu aqoonsado Somaliland. Si kastaba, kulanka 19-ka Sebtembar ma uusan noqon aqoonsi rasmi ah oo Mareykanku siiyay Somaliland.
Israel ayaa 26-kii December 2025 noqotay dalkii ugu horreeyay ee xubin ka ah Qaramada Midoobay ee si rasmi ah u aqoonsada Somaliland, tallaabadaas oo beddeshay xaaladdii diblomaasiyadeed ee Somaliland oo muddo tobannaan sano ah raadineysay aqoonsi caalami ah.
Bishii June 2026, Madaxweyne Cirro ayaa booqday Israel, isagoo noqday madaxweynihii ugu horreeyay ee Somaliland ee booqasho rasmi ah ku taga dalkaas. Intii uu socday safarkaasi, labada dhinac waxay ka wada hadleen iskaashi dhinacyada amniga, dhaqaalaha iyo horumarinta, waxaana lagu dhawaaqay heshiis iskaashi istiraatiiji ah.
Somaliland waxay sidoo kale Jerusalem ka furtay safaarad, arrintaas oo dhalisay cambaareyn ka timid Falastiin, Ururka Iskaashiga Islaamka iyo Jaamacadda Carabta.
Mid ka mid ah sababaha ugu waaweyn ee xiriirka cusub muhiim uga dhigay gobolka waa goobta juqraafiyeed ee Somaliland.
Somaliland waxay ku taallaa xeebta Gacanka Cadmeed, meel u dhow marin-biyoodka Bab al-Mandab, kaas oo isku xira Badda Cas iyo Badweynta Hindiya, isla markaana muhiim u ah maraakiibta ganacsiga caalamka.
Israel ayaa si gaar ah u danaynaysa amniga Badda Cas iyo dhaqdhaqaaqyada ka socda Yemen, halkaas oo kooxda Xuutiyiinta ay muddo dheer weerarro ku qaaday maraakiibta iyo danaha Israel.
Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay Somaliland u aragtaa qayb ka mid ah Soomaaliya, waxayna si joogto ah uga hortagtaa tallaabo kasta oo Somaliland loogu aqoonsanayo dal madax-bannaan.
Mogadishu waxay si gaar ah uga walaacsan tahay in xiriirka Somaliland iyo Israel uu keeno arrimo amni iyo ciidan oo cusub oo ka dhaca xeebaha Soomaaliya iyo Gacanka Cadmeed.
Dhinaca Somaliland, xiriirka Israel waxaa lagu tilmaamay fursad lagu xoojinayo xiriirka caalamiga ah iyo dadaalka aqoonsiga.
Hargeysa waxay doonaysaa in aqoonsiga Israel uu noqdo tallaabo horseedda in dalal kale ay bilaabaan xiriir rasmi ah ama ay qaadaan tallaabooyin u dhow aqoonsi.
Booqashada Cirro ee Mareykanka iyo kulamadiisa siyaasadeed ee Washington ayaa qayb ka noqon kara dadaalkaas diblomaasiyadeed. Kulankii uu 19-kii Sebtembar la yeeshay Ted Cruz, Somaliland waxay si cad ugu sheegtay in ay doonayso iskaashi muddo dheer ah oo ku dhisan dano istiraatiiji ah oo wadaag ah.
Indhaha ayaa hadda lagu hayaa waxa kasoo baxa booqashada Cirro ee Washington iyo kulamada uu la yeelanayo siyaasiyiinta Mareykanka.
