Duqeymo dhanka cirka ah ayaa la sheegay inay xalay ka dhaceen buuraleyda Calmadow ee gobolka Sanaag, iyadoo deegaankaasi uu ka mid yahay goobaha buuraha ah ee muddooyinkii dambe ay ka jireen dhaqdhaqaaqyo la xiriira kooxaha hubeysan.
Duqeymaha ayaa lagu bartilmaameedsaday goobo ay ku sugan yihiin xubno ka tirsan Al-Shabaab. Ilaa hadda ma jiro war rasmi ah oo ka soo baxay Puntland ama dowladda Federaalka Soomaaliya oo si faahfaahsan uga hadlay duqeymahaas. Sidoo kale, ma jirto xaqiijin madax-bannaan oo caddeyneysa khasaaraha ka dhashay weerarka.
Buuraleyda Calmadow, oo ku taalla waqooyiga gobolka Sanaag, ayaa muddo dheer loo aqoonsanaa deegaan istiraatiiji ah oo ay ku sugan yihiin ama ka howlgalaan kooxo hubeysan. Warbixin amni oo ay soo saartay Hay’adda Midowga Yurub u qaabilsan Magangelyada (EUAA) bishii Juun 2026 ayaa sheegtay in Al-Shabaab ay joogitaan ku leedahay buuraha Almadow, oo sidoo kale loo yaqaan Golis, isla markaana deegaankaasi uu muddo ka badan toban sano muhiim u ahaa howlaha kooxda ee waqooyiga Soomaaliya.
EUAA waxay sidoo kale sheegtay in buuraha iyo xeebaha waqooyiga Sanaag ay leeyihiin muhiimad istiraatiiji ah, iyadoo kooxaha hubeysan ay deegaanka u isticmaali karaan isku socod, sahay iyo dhaqdhaqaaqyo kale oo militari.
Xaaladda amni ee Sanaag ayaa ah mid isku dhafan, waxaana gobolka ka jira ciidamo iyo maamulo kala duwan oo saameyn ku leh qaybo ka mid ah dhulka. Sida xogta EUAA lagu sheegay, qaybo ka mid ah bariga Sanaag waxaa ku sugan ciidamo Puntland ah, halka qaybo kale ay leeyihiin xaalad maamul iyo amni oo kala duwan.
Duqeymaha la soo sheegay ayaa ku soo beegmaya xilli Puntland ay sheegtay inay qorshaynayso howlgal ballaaran oo ka dhan ah Al-Shabaab oo loogu magac daray Howlgalka Onkod.
Howlgalka ayaa la xiriirinayaa dadaallada lagu doonayo in ciidamada Puntland ay cadaadis militari ku saaraan Al-Shabaab iyo kooxaha kale ee hubeysan ee ku sugan dhulka buuraleyda ah.
Calmadow ayaa ah dhul adag oo dhinaca juqraafi ahaan ah, waxaana buuraha, godadka iyo dhulka qallafsan ay u sahli karaan kooxaha hubeysan inay qariyaan ciidamo, hub iyo sahay, taas oo ka dhigaysa howlgallada militari kuwo u baahan qorsheyn iyo xog sirdoon oo wanaagsan.
Maraykanka ayaa sannadkan 2026 fuliyay duqeymo dhowr ah oo ka dhan ah Al-Shabaab iyo Daacish gudaha Soomaaliya. AFRICOM waxay si rasmi ah u diiwaangelisay duqeymo ka dhacay goobo kala duwan oo Soomaaliya ah.
Tusaale ahaan, AFRICOM waxay sheegtay in 14-kii Sebtembar 2026 ay duqeyn ka fulisay agagaarka Saakow oo koonfurta Soomaaliya ah, iyadoo bartilmaameedku ahaa xarun Al-Shabaab leedahay.
Diiwaanka AFRICOM ee duqeymaha 2026 wuxuu sidoo kale muujinayaa weerarro hore oo ka dhacay Buuraha Golis, kuwaas oo lagu bartilmaameedsaday Daacish bishii May.
Si kastaba, marka la eego xogta hadda la heli karo, AFRICOM weli si rasmi ah uma shaacin in duqeyntii xalay ka dhacday Calmadow ay ahayd duqeyn ay ciidamada Maraykanku fuliyeen. Sidaas darteed, cidda fulisay weerarka lama xaqiijin karo ilaa war rasmi ah kasoo baxo dhinacyada ay khusayso.
Buuraleyda waqooyi-bari Soomaaliya ayaa muddo dheer ahaa goob ay isku hayaan ciidamada Puntland iyo kooxaha hubeysan. Al-Shabaab ayaa muddo sanado ah joogitaan ku lahaa qaybo ka mid ah buuraha, halka Puntland ay dhowr jeer qaaday howlgallo ay ku doonayso inay kooxda kaga saarto goobaha ay ku dhuumaaleysanayso.
Sanadihii u dambeeyay waxaa sidoo kale deegaanka ka dhacay howlgallo ka dhan ah Daacish, gaar ahaan buuraha Golis ee Puntland. AFRICOM waxay diiwaangelisay duqeymo ka dhan ahaa Daacish oo ka dhacay Buuraha Golis bishii May 2026.
Xogta EUAA waxay muujinaysaa in Sanaag ay weli leedahay xaalad amni oo adag, iyadoo intii u dhaxaysay Abriil 2025 iyo Maarso 2026 la diiwaangeliyay 48 dhacdo oo amni, kuwaas oo ay ku jireen dagaallo, qaraxyo, rabshado iyo weerarro ka dhan ah dadka rayidka ah, waxaana la soo sheegay 54 dhimasho ah.
Haddii Puntland ay si rasmi ah u bilowdo howlgalka Onkod, buuraha Calmadow waxay noqon karaan mid ka mid ah meelaha ugu muhiimsan ee howlgalkaasi ka dhacayo. Hawlgallada noocan ah ayaa u baahan isku-dubarid ciidan, xog sirdoon iyo taageero dhinaca sahayda ah, gaar ahaan maadaama dhulka buuraleyda ahi uu adag yahay.
Dhanka kale, haddii duqeymaha xalay la xaqiijiyo inay ahaayeen weerarro lagu bartilmaameedsaday Al-Shabaab, waxay muujin karaan in cadaadiska militari ee lagu hayo kooxda uu ku sii fidayo waqooyiga Soomaaliya.
