In ka badan 40 Xildhibaan oo ka tirsan Golaha Shacabka Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ayaa laga jaray midkiiba lacag dhan 800 oo dollar, kadib markii lagu sheegay inay ka maqnaayeen fadhiyada Golaha Shacabka.
Tallaabadan ayaa noqotay mid si weyn looga hadal hayo gudaha Baarlamaanka, iyadoo la sheegay in jarista lacagta lagu saleeyay xeer-hoosaadka Golaha Shacabka oo qeexaya tallaabooyinka laga qaadi karo Xildhibaanada ka maqnaada fadhiyada Baarlamaanka.
Sida xogta la helayo, Xildhibaanada laga jaray lacagta ayaa lagu sheegay inay ka maqnaayeen kulamo ka mid ah fadhiyada Golaha, waxaana maamulka Golaha uu bilaabay dhaqan-gelinta qodobbada xeer-hoosaadka ee la xiriira xaadiritaanka.
Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Cabdulqaadir Maxamed Nuur (Jaamac), ayaa tan iyo markii loo doortay xilka muujiyay in la adkeynayo nidaamka shaqada Golaha iyo in Xildhibaanada looga baahan yahay inay si joogto ah uga qeybqaataan fadhiyada.
Arrintan ayaa xusuusinaysa dood muddo soo jirtay oo ku saabsan maqnaanshaha Xildhibaanada iyo saameynta uu arrintaasi ku leeyahay shaqada Baarlamaanka. Fadhiyada Golaha Shacabka ayaa u baahan tirada Xildhibaanada ee uu dastuurka iyo xeer-hoosaadku dhigayo si loo guda galo shaqada sharci-dejinta.
Xeer-hoosaadka Golaha ayaa dhigaya in Xildhibaanka ka maqnaada fadhiyada uu wajihi karo tallaabooyin la xiriira gunno ama mushahar, iyadoo ay ku xiran tahay tirada fadhiyada uu ka maqnaado iyo sababta maqnaanshaha.
Sida la sheegay, Xildhibaan kasta oo ka mid ah in ka badan 40-ka mudane ayaa laga jaray 800 oo dollar, taas oo haddii dhammaan jaristu tahay hal mar noqonaysa lacag ku dhow $32,000.
Tallaabadan ayaa la qaaday xilli Guddoomiye Jaamac uu doonayo in xeerarka iyo nidaamyada Golaha Shacabka si dhab ah loo dhaqan-geliyo, gaar ahaan kuwa la xiriira xaadiritaanka iyo waajibaadka Xildhibaanada.
Intii uu xilka hayay Guddoomiyihii hore ee Golaha Shacabka, Sheekh Aadan Maxamed Nuur Madoobe, waxaa marar badan jiray dood ku saabsan maqnaanshaha Xildhibaanada iyo fadhiyada aan helin tiradii loo baahnaa. Xildhibaanada ayaa xilliyo kala duwan looga digay inay ka maqnaadaan shaqada Baarlamaanka, maadaama maqnaanshaha badan uu saameyn ku yeelan karo howlaha Golaha.
Guddoomiye Jaamac ayaa hadda u muuqda inuu arrintaas u wajahayo qaab ka duwan, iyadoo markii ugu horreysay tan iyo markii uu qabtay xilka la sheegay in si toos ah loo dhaqan-geliyay qodobada xeer-hoosaadka ee la xiriira maqnaanshaha.
Si kastaba ha ahaatee, tallaabadan ayaa sidoo kale dhalisay su’aalo ku saabsan habka loo diiwaangeliyay maqnaanshaha Xildhibaanada iyo haddii dhammaan dadka lacagta laga jaray ay maqnaayeen iyaga oo aan haysan cudurdaar sharci ah.
Waxaa sidoo kale muhiim ah in la caddeeyo fadhiyada ay Xildhibaanadu ka maqnaayeen, muddada maqnaanshaha iyo haddii xeer-hoosaadku oggol yahay in xaalado gaar ah laga dhaafo tallaabada jarista.
Ilaa hadda, faahfaahin rasmi ah oo dhammeystiran oo ka soo baxday Golaha Shacabka oo lagu shaaciyay magacyada Xildhibaanada lacagta laga jaray iyo fadhiyada ay ka maqnaayeen lama hayo.
Haddii xogta jarista 800-ka dollar ay si rasmi ah u xaqiijiso hoggaanka Golaha, tallaabadan waxay noqonaysaa mid ka mid ah tallaabooyinka ugu muuqda ee lagu adkeynayo xaadiritaanka Xildhibaanada iyo u hoggaansanaanta xeer-hoosaadka Golaha.
Arrintu waxay sidoo kale dib u soo celinaysaa doodda ku saabsan isla-xisaabtanka mudanayaasha Baarlamaanka, maadaama Xildhibaanada laga doonayo inay si joogto ah uga qeybqaataan fadhiyada, doodaha sharciyada iyo howlaha kale ee dastuuriga ah ee Golaha Shacabka.
Dhinaca kale, haddii Xildhibaanada qaar ay qabaan in lacagta si khaldan looga jaray, waxaa la filayaa in arrintaasi ay ka dhaliso dood gudaha Golaha ah iyo in la dalbado in dib loo eego diiwaanka xaadiritaanka iyo sababaha maqnaanshaha.
Tallaabadan ayaa kusoo beegmaysa xilli Golaha Shacabka uu galay marxalad cusub oo hoggaan ah, waxaana indhaha lagu hayaa sida Guddoomiye Jaamac u maareyn doono nidaamka gudaha ee Baarlamaanka iyo hirgelinta xeerarka uu Golaha leeyahay.
Ugu dambeyn, su’aasha ugu weyn ee hadda taagan ayaa ah in jarista lacagta ay noqoto nidaam joogto ah oo lagu xakameeyo maqnaanshaha Xildhibaanada iyo in tallaabadani ay keento in mudanayaashu si buuxda uga qeybqaataan shaqada Golaha Shacabka.
