Dalka Nigeria oo muddooyinkii dambe la tacaalayey dhibaatooyin amni, oo ay ka mid yihiin weerarro hubaysan, afduub iyo rabshado, ayaa wajahaya caqabad cusub oo la xiriirta adeegsiga garaadka macmalka ah (AI) si loo sameeyo sawirro iyo muuqaallo been abuur ah oo muujinaya dhacdooyin amni oo aan dhab ahaan u dhicin.
Baaritaan ay 1-dii Oktoobar 2026 daabacday xarunta DAIDAC, kaas oo ay soo saartay hay’adda hubinta xogta ee DUBAWA, ayaa lagu ogaaday in bogag Facebook ah ay faafinayeen muuqaallo AI lagu sameeyey oo sheegaya in kooxo hubaysan ay weerareen tuulooyin, gubeen dhismayaal, afduubteen dad ama ay ciidamadu fuliyeen hawlgallo milatari. Muuqaallada qaarkood ayaa u ekaa kuwo dhab ah, waxayna heleen kumannaan daawasho iyo falcelinno baraha bulshada ah.
Baaritaanka ayaa muujiyey in muuqaalladan loo adeegsanayo in lagu abuuro sawir aan sax ahayn oo ku saabsan xaaladda amni ee dalka, taas oo dadka ku abuuri karta cabsi, jahawareer iyo shaki ku saabsan xogta ay ka helaan hay’adaha dowladda iyo warbaahinta.
Mid ka mid ah tusaalooyinka la baaray wuxuu ahaa muuqaal la faafiyey bishii Luulyo 2026, kaas oo lagu sheegay in kooxo burcad hubaysan ay gubeen deegaan ku yaalla gobolka Kaduna. Baarayaasha DUBAWA ayaa sheegay in muuqaalkaasi ahaa mid AI lagu sameeyey, isla markaana aysan helin warar lagu kalsoonaan karo oo xaqiijinaya in weerarkaasi dhacay waqtiga la sheegay.
Baaritaanku wuxuu sidoo kale helay muuqaallo muujinaya hoggaamiye burcad hubaysan oo loo ekaysiiyey inuu hadallo jeedinayo, inkasta oo muuqaalka la isticmaalay laga soo sameeyey sawir hore oo dhab ah. Arrintani waxay muujinaysaa sida AI loogu adeegsan karo in qof lagu muujiyo hadallo ama falal uusan dhab ahaan samayn.
Dhibaatada ayaa sii kordhin karta caqabadaha amni ee Nigeria, maadaama wararka been abuurka ah ee muujinaya weerarro iyo afduubyo ay bulshada ku abuuri karaan cabsi, isla markaana ay adkayn karaan kala saaridda dhacdooyinka dhabta ah iyo kuwa la sameeyey.
Dhinaca kale, faafinta xogaha noocan ah waxay dhaawici kartaa kalsoonida shacabka ee warbaahinta iyo hay’adaha amniga. Khubarada baaritaanka ka qayb qaatay ayaa ku baaqay in dadka isticmaala baraha bulshada ay hubiyaan halka uu muuqaalku ka yimid, goobta iyo waqtiga la sheegay inuu ka dhacay, iyo in warbaahin lagu kalsoon yahay ama hay’adaha rasmiga ahi ay xaqiijiyeen dhacdada.
Dowladda Nigeria iyo hay’adaha la shaqeeya amniga dhijitaalka ah waxay wajahayaan baahi sii kordhaysa oo ah in la xoojiyo hubinta xogta, wacyigelinta bulshada iyo awoodda lagu aqoonsado waxyaabaha AI lagu sameeyo. Si kastaba ha ahaatee, baaritaanka la helay wuxuu si gaar ah u diiwaangeliyey faafinta muuqaallada been abuurka ah, mana caddaynayo in dowladda Nigeria ay soo saartay qorshe cusub oo rasmi ah oo lagu mamnuucayo AI.
Nigeria ayaa muddo dheer la tacaalaysay weerarro ay fuliyaan kooxo hubaysan, afduubyo iyo hawlgallo amni. Hadda, adeegsiga AI ee lagu sameeyo muuqaallo been abuur ah ayaa ku soo kordhay caqabadahaas, iyadoo xog aan sax ahayn ay si dhakhso ah ugu faafi karto baraha bulshada.
