Dowladda Uganda ayaa sheegtay inay si ku-meel-gaar ah u hakisay iskaashigii dhinacyada militariga iyo difaaca ee kala dhexeeyay Turkiga, kaddib khilaaf muddo socday oo ku saabsan Fred Lumbuye, oo ah blogger u dhashay Uganda oo si weyn u dhaliila Madaxweyne Yoweri Museveni.
Lumbuye ayaa muddo ku noolaa dalka Turkiga, halka dowladda Uganda ay doonayso in Ankara ay u soo gacan geliso si uu uga jawaabo dacwado ka dhan ah oo ka yaalla Uganda.
Mas’uuliyiinta Uganda ayaa Lumbuye ku eedeeyay dambiyo ay kamid yihiin kicin rabshado, faafinta warar been abuur ah iyo ku xadgudubka sharciyada la xiriira isticmaalka kombiyuutarrada. Lumbuye ayaa si joogto ah baraha bulshada uga hadla siyaasadda Uganda, isaga oo dhaliilo u jeediya Madaxweyne Museveni iyo dowladda uu hoggaamiyo.
Taliyaha Ciidamada Uganda, General Muhoozi Kainerugaba, oo ah wiilka Madaxweyne Museveni, ayaa muddooyinkii dambe si cad ugu cadaadinayay dowladda Turkiga inay Uganda u soo gacan geliso Lumbuye.
Afhayeenka Ciidamada Uganda, Chris Magezi, ayaa sheegay in Ciidamada Uganda ay hakiyeen dhammaan iskaashigii militariga iyo difaaca ee ay la lahaayeen Turkiga, iyadoo tallaabadan ay sii jiri doonto ilaa laga xalliyo arrimaha labada dhinac ka dhex taagan.
Go’aanka Uganda ayaa yimid maalin kaddib markii boqolaal taageerayaal ah oo ka tirsan Patriotic League of Uganda ay banaanbax ka dhigeen afaafka hore ee safaaradda Turkiga ee magaalada Kampala.
Dibadbaxayaasha ayaa dowladda Turkiga ugu baaqay inay Uganda u soo gacan geliso Lumbuye, iyagoo ku eedeeyay inuu isagoo dalka Turkiga ku sugan sii wado hadallada iyo cambaareynta dowladda Uganda.
Xoghayaha guud ee ururkaas, Fadil Twalla, ayaa sheegay in banaanbaxayaashu aysan u socon inay colaad muujiyaan, balse ay doonayeen in Turkiga uu tixgeliyo dalabka dowladda Uganda.
General Muhoozi Kainerugaba ayaa isna baraha bulshada ku taageeray banaanbaxa, isagoo sheegay inuu aaminsan yahay in Turkigu ugu dambeyn tixgelin doono dalabaadka Kampala.
Khilaafka labada dowladood ayaa salka ku haya xaaladda sharci ee Fred Lumbuye. Maxkamad ku taalla Turkiga ayaa sanadkii 2022 diiday codsi Uganda ay ku dalbatay in Lumbuye loo soo gacan geliyo.
Xaaladda hadda ee dacwadda Lumbuye ee Turkiga si buuxda looma caddeyn, hase yeeshee wuxuu weli si firfircoon uga hadlaa siyaasadda Uganda isaga oo adeegsanaya baraha bulshada iyo kanaalkiisa YouTube.
Arrintan ayaa sidoo kale noqotay qayb ka mid ah khilaaf sii ballaaranaya oo u dhexeeya Kampala iyo Ankara. Uganda iyo Turkiga ayaa muddo sanado ah lahaa xiriir dhinaca difaaca ah, waxaana labada dowladood ay horey u yeesheen heshiisyo ku saabsan tababarka ciidamada, warshadaha difaaca, qalabka milatariga iyo iskaashiga dhinacyada amniga.
Labada dal ayaa sidoo kale iska kaashaday arrimo la xiriira la dagaallanka argagixisada iyo tababarrada ciidamada.
Hakinta iskaashiga militariga ayaa kusoo beegmaysa xilli ay jiraan khilaafaad kale oo dhinaca ganacsiga iyo mashaariicda waaweyn ah.
General Muhoozi Kainerugaba ayaa horey uga hadlay qandaraas ku kacaya balaayiin doolar oo shirkad laga leeyahay Turkiga ay ku dhiseyso qayb ka mid ah mashruuca tareenka Standard Gauge Railway ee Uganda. Khilaafka siyaasadeed ee labada dal ayaa sababay in mustaqbalka qaar ka mid ah heshiisyadaas su’aalo laga keeno.
Waxaa sidoo kale soo baxay hadallo ku saabsan in tallaabooyin kale laga qaadi karo danaha ganacsi iyo muwaadiniinta Turkiga ee ku sugan Uganda haddii Ankara aysan wax ka beddelin mowqifkeeda ku aaddan Lumbuye.
Sidaas darteed, arrinta Fred Lumbuye ayaa ka gudubtay muran ku saabsan qof mucaarad ah iyo codsi dhiibis, waxayna hadda saameyn ku yeelatay xiriirka difaaca iyo militariga ee Uganda iyo Turkiga.
Labada dhinac ayaa wajahaya cadaadis diblomaasiyadeed, iyadoo Uganda ay doonayso in Turkigu wax ka beddelo mowqifkiisa ku aaddan Lumbuye, halka Ankara ay weli ku jirto xaalad u baahan in si sharci ah loo wajaho codsiga Kampala.



