Warar laga helayo gudaha Hay’adda Nabad-Sugidda iyo Sirdoonka Qaranka (NISA) ayaa sheegaya in Agaasimaha hay’adda, Mahad Maxamed Salaad, uu amar ku bixiyay in laba sarkaal oo ka tirsan NISA shaqada laga joojiyo, kadibna loo diro tababar ciidan oo heerka koowaad ah oo loo yaqaan “Dhibow”.
Saraakiisha la sheegay inay tallaabadan saameysay ayaa lagu kala magacaabaa Gaashaanle Dhexe Shakiib iyo Gaashaanle Karkar. Sida xogta la helayo lagu sheegay, labada sarkaal ayaa laga joojiyay shaqadii ay hayeen, waxaana lagu amray inay galaan tababar ciidan.
Wararkan ayaa sidoo kale sheegaya in labada sarkaal lagu eedeeyay inay baraha bulshada ku faafiyeen sawirro la xiriira shaqadooda, iyadoo arrintaas lagu sheegay inay ka mid tahay sababaha tallaabada laga qaaday.
Arrintan ayaa dhalisay su’aalo ku saabsan habka ay hay’addu u maamusho saraakiisha darajooyinka kala duwan, gaar ahaan haddii sarkaal sare loo diro tababar aasaasi ah. Waxaa sidoo kale la isweydiinayaa in tallaabada loo qaaday ay tahay ciqaab maamul, dib-u-tababar ama tallaabo kale oo ka tirsan nidaamka gudaha ee hay’adda.
Magaca Gaashaanle Dhexe Maxamed Cabduqaadir Shakiib ayaa muddo dhowr sano ah ka soo muuqday wararka la xiriira ciidamada NISA ee Muqdisho.
Somali Journalists Syndicate (SJS) ayaa warbixinteedii sannadlaha ahayd ee 2022 ku sheegtay in Shakiib uu ahaa taliyaha NISA ee degmada Howlwadaag. SJS waxay sidoo kale sheegtay in ciidamo uu hoggaaminayay Shakiib ay weerareen xarunta ururka 10-kii Oktoobar 2022, xilli ururro u dooda xorriyadda saxaafaddu ay qabteen shir jaraa’id.
Dhacdadaas ayaa ka mid noqotay dhacdooyinkii muranka dhaliyay ee u dhexeeyay hay’adaha amniga iyo qaar ka mid ah ururrada saxafiyiinta Soomaaliya. SJS waxay dhacdada ku tilmaantay mid walaac ku abuurtay xorriyadda saxaafadda.
Magaca Shakiib wuxuu si gaar ah u soo baxay bishii Maarso 2021, xilli Soomaaliya ay ku jirtay khilaaf siyaasadeed oo aad u xooggan.
Xilligaas Mahad Maxamed Salaad, oo ka tirsanaa xildhibaannadii mucaaradka ahaa, ayaa sheegay in ciidamo dhar-cad ah oo la geeyay xarunta Golaha Shacabka uu hoggaaminayay sarkaal lagu magacaabo Shakiib.
Mahad Salaad wuxuu ku eedeeyay Shakiib inuu hore uga tirsanaa Al-Shabaab, isagoo sheegay in sarkaalkan markii hore lagu qabtay isagoo dhaawac ah, kadibna loo gudbiyay xabsi iyo xarunta Sarandi, halkaas oo uu sheegay in markii dambe looga soo saaray oo lagu daray ciidamada dowladda.
SJS waxay ku xustay inuu ahaa taliyaha NISA ee Howlwadaag, halka warbixinno kale ay ku xuseen inuu hoggaaminayay ciidamo dharcad ah iyo hawlgallo amni oo ka dhacay Muqdisho.
Taasi waxay muujinaysaa in Shakiib uu ahaa sarkaal si muuqata uga dhex jiray howlaha amniga ee caasimadda, gaar ahaan xilliyadii ay Muqdisho ka socdeen hawlgallo badan oo looga hortagayay kooxaha hubeysan.
Hay’adaha sirdoonka ayaa caadi ahaan leh nidaamyo adag oo ku saabsan xogta shaqada, sawirrada xarumaha, ciidamada, gaadiidka iyo hawlgallada. Sidaas darteed, haddii saraakiil lagu helo inay faafiyeen xog aan loo oggolaan inay bulshada la wadaagaan, waxaa jiri kara tallaabooyin maamul oo laga qaado.
Hase yeeshee, waxa aan weli si rasmi ah loo caddeyn waa nooca sawirrada la faafiyay, xeerka ay jebiyeen labada sarkaal iyo tallaabada rasmiga ah ee lagu qaaday.
Qodobka kale ee doodda dhaliyay waa sheegashada ah in labada sarkaal loo diray tababar loo yaqaan “Dhibow”.
Haddii ay jirto amar rasmi ah oo labada sarkaal loogu diray tababar noocaas ah, waxaa muhiim ah in la ogaado ujeeddada tababarka iyo xeerka lagu saleeyay. Waxaa sidoo kale muhiim ah in la kala saaro tababar ciidan iyo ciqaab edbin ah, maadaama labada arrimood aysan isku macne ahayn.
Sidoo kale, haddii saraakiil leh darajooyin sare loo diro tababar aasaasi ah, waxaa muhiim ah in la ogaado in tallaabadu tahay habraac caadi ah oo hay’addu isticmaasho ama ay tahay tallaabo gaar ah oo loo qaaday labada sarkaal.
Arrinta ayaa si gaar ah xiiso u yeelanaysa sababtoo ah Mahad Salaad iyo Shakiib magacyadoodu hore ayay ugu soo wada baxeen dhacdo siyaasadeed oo dhacday 2021.
Xilligaas Mahad Salaad wuxuu ahaa xildhibaan mucaarad ah, wuxuuna si fagaare ah uga hadlay Shakiib, isagoo ku eedeeyay inuu hore uga tirsanaa Al-Shabaab.
Sanadihii ka dambeeyay, Mahad Salaad wuxuu noqday Agaasimaha NISA, halka Shakiib uu sii watay shaqadiisa hay’adda.
