Kulankii dhexmaray Madaxweynaha Kenya, William Ruto, iyo Xoghayaha Arrimaha Dibadda Mareykanka, Marco Rubio, ayaa dhaliyay hadal-heyn siyaasadeed oo la xiriirta doorka Soomaaliya ee siyaasadda gobolka iyo xiriirka Washington iyo Muqdisho.
Ruto iyo Rubio ayaa 21-kii Sebtembar 2026 ku kulmay magaalada New York, iyagoo ka wada hadlay arrimo badan oo ay ka mid yihiin xiriirka Mareykanka iyo Kenya, ganacsiga, tiknoolajiyadda, macdanta muhiimka ah iyo amniga gobolka.
Sida lagu sheegay warbixinta dowladda Mareykanka ee kulanka, Rubio iyo Ruto waxay si gaar ah uga wada hadleen nabadda iyo amniga gobolka, iyadoo la xusay doorka Kenya ee arrimaha Soomaaliya iyo khilaafaadka gobolka.
Madaxweyne Ruto ayaa isna sheegay in kulanka looga hadlay sii wadidda howlgalka amniga ee Soomaaliya, xasilloonida Haiti iyo xaaladda bani’aadannimo ee Suudaan, oo ay ku jiraan dadaallada xabbad-joojinta iyo xal siyaasadeed.
Kulankan ayaa dhacay xilli Xasan Sheekh Maxamuud uu isna ku sugnaa New York, halkaas oo uu uga qaybgalayay hawlaha Golaha Guud ee Qaramada Midoobay.
Arrinta ugu weyn ee doodda dhalisay ayaa ah sababta xaaladda Soomaaliya loogu daray ajandaha wada-hadalka Mareykanka iyo Kenya, iyadoo uu isla waqtigaas Xasan Sheekh Maxamuud sugnaa New York.
Su’aashan waxay si gaar ah u soo baxday maadaama Kenya ay muddo dheer door muhiim ah ku lahayd arrimaha amniga Soomaaliya, gaar ahaan ciidamada Kenya ee qaybta ka ah howlgalka Midowga Afrika ee taageerada amniga Soomaaliya.
Sidaa darteed, Washington waxay Soomaaliya uga hadli kartaa dhinaca iskaashiga amniga iyo doorka Kenya, xitaa marka uusan Xasan Sheekh Maxamuud qayb ka ahayn kulankaas gaarka ah.
Warbixinta Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka waxay kulanka ku qeexday mid looga hadlay ganacsiga iyo nabadda iyo amniga gobolka.
Mareykanku wuxuu sheegay in Kenya ay muhiim u tahay Washington, iyadoo labada dhinac ay ka wada hadleen fursadaha macdanta muhiimka ah ee Kenya iyo sidii shirkadaha Mareykanka ay uga qayb qaadan lahaayeen wax-soo-saarka iyo qiime-ku-darka macdantaas.
Waxaa sidoo kale laga hadlay iskaashiga caafimaadka iyo doorka Kenya ee xallinta khilaafaadka gobolka.
Madaxweyne Ruto ayaa intaas ku daray in labada dhinac ay ka wada hadleen isticmaalka sirdoonka macmalka ah, tamarta nukliyeerka iyo macdanta muhiimka ah.
Sidaas darteed, Soomaaliya ma ahayn qodobka keliya ee kulanka, balse waxay ka mid ahayd arrimaha amniga gobolka ee la isku weydaarsaday.
Marka laga eego xogta la shaaciyay, sababta Soomaaliya uga mid noqotay wada-hadalka ayaa si weyn ugu xiran doorka Kenya.
Kenya waa dal deris la ah Soomaaliya, waxaana ciidamo Kenya ka tirsan ay muddo ku jireen hawlgallada amniga Soomaaliya.
Ruto wuxuu si cad u sheegay in wada-hadallada Washington ay ku jiraan sidii loo sii wadi lahaa howlgalka amniga Soomaaliya.
Tani waxay muujinaysaa in Soomaaliya aysan Washington iyo Nairobi uga muuqan oo keliya arrin gudaha Soomaaliya ah, balse ay sidoo kale tahay qayb ka mid ah siyaasadda amniga gobolka.
Dhanka kale, Xasan Sheekh Maxamuud wuxuu New York ka waday kulamo iyo hawlo diblomaasiyadeed oo la xiriira Soomaaliya.
Kulamadaas waxaa looga hadlay xiriirrada Soomaaliya, nabadda, amniga, horumarinta, dowlad-dhiska iyo arrimo kale oo labada dhinac khuseeya.
Sidaas darteed, xogta la heli karo waxay muujinaysaa in Xasan Sheekh Maxamuud u ku jiray dhaqdhaqaaq diblomaasiyadeed oo ka socday New York.
Dowladuhu waxay si joogto ah madaxda dalalka iyo mas’uuliyiinta kale uga wada hadlaan arrimo gaar ah oo ku saabsan amniga, ganacsiga ama siyaasadda gobolka.
Xitaa haddii Soomaaliya ay ahayd qodob ka mid ah wada-hadalka Rubio iyo Ruto, waxaa suurtagal ah in qodobkaas looga hadlay dhinaca doorka Kenya, gaar ahaan ciidamada iyo howlgalka amniga ee Soomaaliya.
Qoraallada arrintan laga faafiyay waxaa sidoo kale ka muuqday su’aal ku saabsan sababta Soomaaliya iyo Suudaan looga wada hadlay, halka Koonfurta Suudaan aan looga hadlin.
Warbixinta Madaxweyne Ruto iyo ilo kale oo ka hadlay kulanka waxay xuseen Sudan, oo ah dalka ay dagaalladu ka socdaan, gaar ahaan dadaallada xabbad-joojinta, xal siyaasadeed iyo xaaladda bani’aadannimo.
South Sudan (Koonfurta Suudaan) laguma xusin warbixinta rasmiga ah ee kulanka Rubio iyo Ruto ee la shaaciyay.
Sidaas darteed, doodda ah “maxaa Koonfurta Suudaan loogala fariisan waayay?” waxay u baahan tahay in marka hore la kala saaro labada dal, maadaama kulanka lagu sheegay Suudaan, oo aan ahayn Koonfurta Suudaan.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka waxay Kenya ku tilmaantay saaxiib muhiim ah, iyadoo xustay iskaashiga amniga, ganacsiga iyo arrimaha gobolka.
Dhanka Soomaaliya, Kenya waxay leedahay dan amni oo toos ah maadaama ay xuduud dheer la wadaagto Soomaaliya, iyadoo muddo dheer ku lug lahayd hawlgallada amni ee ka dhanka ah Al-Shabaab.
Doodda siyaasadeed ee hadda taagan waxay ku saabsan tahay sida dowladda Soomaaliya u aragto doorka dalalka deriska ah iyo kan Mareykanka ee arrimaha amniga Soomaaliya.
Haddii Mareykanku Kenya kala hadlayo sii wadidda howlgalka amniga Soomaaliya, waxay muujin kartaa in Washington ay weli u aragto Kenya inay leedahay door amni oo muhiim ah.
Kulanka Rubio iyo Ruto wuxuu muujinayaa sida arrimaha Soomaaliya ay ugu jiraan siyaasadda amniga ee Geeska Afrika.
Soomaaliya waxay ku jirtaa marxalad ay dowladda federaalku doonayso inay si tartiib ah u xoojiso awoodda ciidamada qaranka, iyadoo weli u baahan iskaashi caalami ah iyo taageero dhinaca amniga ah.
Kenya, dhanka kale, waxay leedahay dan amni oo toos ah oo ku saabsan xaaladda Soomaaliya, halka Mareykanku uu doonayo in uu ilaaliyo iskaashiga amni ee uu la leeyahay dalalka gobolka.
