Dowladda Mareykanka ayaa Jimcihii ka qaaday cunaqabateyntii saarneyd Ciidamada Difaaca Eritrea, xisbiga talada haya ee dalkaas iyo dhowr hay’adood iyo mas’uuliyiin Eritrean ah oo horay loogu daray liiska cunaqabateynta xilligii dagaalkii Tigray ee waqooyiga Itoobiya.
Waaxda Maaliyadda Mareykanka ayaa sheegtay in xaaladdii degdegga ahayd ee saldhigga u ahayd barnaamijkii cunaqabateynta ee la xiriiray xaaladda Itoobiya ay dhammaatay. Sidaas darteed, magacyadii lagu daray liiska cunaqabateynta iyadoo laga duulayo awooddaas ayaa laga saaray.
Hay’adaha iyo dadka cunaqabateynta laga qaaday waxaa ka mid ah Ciidamada Difaaca Eritrea, xisbiga talada haya ee People’s Front for Democracy and Justice (PFDJ), Red Sea Trading Corporation iyo Hidri Trust.
Waxaa sidoo kale liiska laga saaray Hagos Ghebrehiwet W Kidan, oo la-taliye dhaqaale u ahaa PFDJ, iyo Abraha Kassa Nemariam, oo Mareykanku hore ugu aqoonsaday inuu ahaa madaxa xafiiska amniga qaranka Eritrea.
Waaxda Maaliyadda Mareykanka waxay caddeysay in go’aanka cusub uusan waxba ka beddelin eedeymihii iyo qiimeyntii hore ee Washington ee ku saabsanaa xadgudubyo la sheegay inay ka dhaceen dagaalkii Tigray.
Tallaabadan ayaa si gaar ah ula xiriirta dhammaadka xaaladdii degdegga ahayd ee lagu aasaasay amar fulineed uu Madaxweyne Joe Biden soo saaray bishii September 2021.
Cunaqabateyntii hore waxay xannibtay hantida dadka iyo hay’adaha la bartilmaameedsaday ee ku jira awoodda Mareykanka, iyadoo sidoo kale muwaadiniinta iyo shirkadaha Mareykanka guud ahaan laga mamnuucay inay la macaamilaan dhinacyadii liiska lagu daray.
Maamulka Madaxweyne Joe Biden ayaa cunaqabateyntan soo rogay bishii November 2021, xilli uu socday dagaalkii Tigray oo muddo ku dhow laba sano ka socday waqooyiga Itoobiya.
Ciidamada Eritrea ayaa dagaalkaas ka garab dagaallamay ciidamada dowladda federaalka Itoobiya ee la dagaallamayey xoogagga Tigray.
Xukuumadda Mareykanka ayaa xilligaas sheegtay in ciidamada iyo hay’adaha Eritrea ay door ku lahaayeen sii socoshada colaadda, iyadoo lagu eedeeyay inay ku lug lahaayeen dilal, dhac, tacaddiyo galmo iyo carqaladeyn loo geystay gargaarka bani’aadannimo.
Cunaqabateyntu waxay ahayd qayb ka mid ah tallaabooyinkii Washington ay ku cadaadinaysay dhinacyada lagu eedeeyay inay gacan ka geysteen sii socoshada colaadda iyo xadgudubyada ka dhacay gobolka Tigray.
Bishii March 2023, xoghayihii arrimaha dibadda Mareykanka Antony Blinken ayaa sheegay in Washington ay qiimeysay in xubno ka tirsan ciidamada Eritrea, ciidamada Itoobiya, xoogagga Tigray iyo xoogagga Amxaarada ay galeen dambiyo dagaal intii uu socday dagaalka.
Mareykanku wuxuu sidoo kale sheegay in xubno ka tirsan ciidamada Eritrea iyo Itoobiya iyo xoogagga Amxaarada lagu eedeeyay dambiyo ka dhan ah aadanaha, oo ay ku jiraan dil, kufsi iyo tacaddiyo kale oo galmo.
Go’aanka Mareykanka ee hadda lagu qaaday cunaqabateynta ayaa ku soo beegmaya xilli Washington ay dib u eegis ku sameyneyso siyaasaddeeda ku wajahan Geeska Afrika iyo Badda Cas.
Afhayeen ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka ayaa xilligaas Reuters u sheegay in maamulka Trump uu doonayo inuu dhiirrigeliyo nabad iyo barwaaqo ka dhalata Geeska Afrika, isla markaana uu rajeynayo xoojinta xiriirka u dhexeeya Mareykanka iyo dowladda iyo shacabka Eritrea.
Eritrea waxay leedahay xeeb dheer oo ku taalla Badda Cas, taas oo ka dhigaysa dal muhiim u ah arrimaha amniga iyo ganacsiga ee gobolka.
Badda Cas iyo marin-biyoodka Bab al-Mandab ayaa ah waddooyin muhiim u ah maraakiibta ganacsiga ee isaga kala goosha Aasiya, Bariga Dhexe, Afrika iyo Yurub.
Xaaladda amni ee Badda Cas ayaa sannadihii dambe sii yeelatay muhiimad dheeraad ah, kaddib markii weerarro iyo xiisado ka dhacay gobolka ay saameeyeen isu socodka maraakiibta ganacsiga.
Sidaas darteed, qaadista cunaqabateynta Eritrea waxay ku soo beegmaysaa xilli xiriirka Mareykanka iyo dalalka ku yaalla Geeska Afrika uu si weyn ugu xiran yahay arrimaha amniga gobolka, ganacsiga badda iyo xaaladda siyaasadeed ee Itoobiya iyo dalalka deriska la ah.
