Xiisadda siyaasadeed iyo tan amni ee ka taagan maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya ayaa sii xoogaysanaysa, kaddib wararka sheegaya in ciidamada taabacsan madaxweynihii hore ee maamulka, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen, ay la wareegeen degmada Bardaale ee gobolka Baay, oo qiyaastii 60 kiiloomitir u jirta magaalada Baydhabo.
Wararka laga helayo deegaanka ayaa sheegaya in ciidamo hubaysan oo taabacsan Laftagareen ay magaalada ka soo galeen jihooyin kala duwan, taas oo sababtay in ciidamadii hore ugu sugnaa degmada ay ka baxaan iyaga oo aan dagaal weyn gelin.
Dhacdadan ayaa imanaysa xilli uu sii xoogaysanayo loollanka u dhexeeya Laftagareen iyo hoggaanka cusub ee Koonfur Galbeed, kaas oo uu taageerayo dowladda federaalka Soomaaliya.
Sida ay sheegayaan wararka deegaanka, ciidamadii hore ugu sugnaa Bardaale ayaa lagu qasbay inay magaalada ka baxaan markii ay soo galeen ciidamo tiro badan oo taabacsan Laftagareen. Wararka ayaa tilmaamaya in bixitaanku dhacay iyada oo aan magaalada ka dhicin dagaal culus.
Guddoomiyaha degmada Bardaale ayaa la sheegay inuu gudaha u galay xerada ciidamada Itoobiya ee ku taalla degmada, halkaas oo ay ciidamada Itoobiya joogeen sannadihii u dambeeyey.
Joogitaanka ciidamada Itoobiya ee Bardaale wuxuu arrinta siinayaa dhinac kale oo amni, maadaama ciidamada Itoobiya ay muddo ka qayb qaadanayeen hawlgallada amniga ee qaybo ka mid ah koonfurta Soomaaliya.
Dadka ku nool Bardaale ayaa wajahaya walaac la xiriira xaaladda amni iyo mustaqbalka maamulka degmada. Dadka deegaanka ayaa u badan beesha Leysaan, oo ka mid ah beelaha waaweyn ee dega gobollada Baay iyo Bakool.
Wararka deegaanka ayaa sheegaya in mas’uuliyiin ku sugan Bardaale maalmo ka hor lala soo xiriiray, loogana digay in weerar ay soo qaadi karaan ciidamo taabacsan Laftagareen.
Ciidamada taabacsan Laftagareen ayaa shalay waxaa ay lawareegeen degmada Buurhakaba kaddib dagaal culus oo ay la galeen ciidamada dowladda federaalka iyo kuwa taageersan maamulka hadda jira.
waxaa sidoo akle ciidamada Laftagareen ay la wareegeen degmada Qansaxdheere 8-dii Oktoobar, iyadoo qayb ka mid ah ciidamadii halkaas joogay ay la baxeen ama u dhaqaaqeen xerada ciidamada Itoobiya.
Waxaa jira walaac ah in ciidamada taabacsan Laftagareen ay isku dayaan inay la wareegaan deegaanno kale oo ka tirsan gobollada Baay iyo Bakool.
Xiisadda hadda ka taagan Koonfur Galbeed waxay xiriir la leedahay isbeddelkii hoggaanka maamulka iyo muranka ku saabsan doorashada iyo awoodda siyaasadeed ee gobolka.
Laftagareen, oo hore u ahaa madaxweynaha maamulka Koonfur Galbeed, ayaa awoodda waayey kaddib khilaaf siyaasadeed oo sii xoogaystay sannadkan. Dowladda federaalka ayaa taageertay isbeddelka hoggaanka, halka Laftagareen iyo taageerayaashiisu ay sii wadeen loollanka siyaasadeed iyo dhaqdhaqaaqyada ciidan.
Dhibaatada taagan waxay muujinaysaa sida muran ku saabsan hoggaanka maamulka uu isu beddeli karo xaalad amni oo saamaysa degmooyin kala duwan.
Baydhabo waa xarunta maamulka Koonfur Galbeed, waana magaalo muhiim u ah siyaasadda, ganacsiga iyo isku socodka deegaannada gobolka Baay.
Haddii ciidamada taabacsan Laftagareen ay sii ballaariyaan gacan-ku-hayntooda deegaannada ku dhow Baydhabo, waxaa kordhi kara cadaadiska siyaasadeed iyo kan amni ee saaran maamulka hadda jira.
Hase yeeshee, la wareegidda degmooyin kale si toos ah ugama dhigna in Baydhabo ay iyaduna gacanta u geli doonto ciidamadaas. Arrintaasi waxay ku xirnaan doontaa awoodda ciidanka labada dhinac, go’aannada siyaasadeed, taageerada ay helaan iyo xaaladda amni ee waddooyinka isku xira degmooyinka.
Dowladda federaalka Soomaaliya ayaa sidoo kale wajahaysa su’aalo ku saabsan sida ay uga jawaabi doonto isbeddellada amni ee gobolka, gaar ahaan haddii ay saameeyaan ciidamada qaranka iyo xiriirka ay la leedahay maamulka Koonfur Galbeed.
